СВАБОДА

Беларусі трэба браць прыклад з Бэніна

Міжнародная праваабарончая арганізацыя “Рэпартэры бязь межаў”, штаб-кватэра якой знаходзіцца ў Францыі, апублікавала штогадовы рэйтынг свабоды прэсы ў сьвеце. У адрозьненьне ад іншых рэйтынгаў, у якіх ацэньваюцца сацыяльна-эканамічны стан грамадзтва, узровень карупцыі, альбо, напрыклад, “узровень шчасьця”, у галіне свабоды прэсы ёсьць зразумелыя і аб’ектыўныя паказчыкі. Тут улічваюцца выпадкі цэнзуры, закрыцьця СМІ, затрыманьні і забойствы журналістаў, факты звальненьня або ціску на іх з боку дзяржавы ў розных краінах. Расповеды пра тое, што ў кіёсках Саюздруку ў Беларусі можна бачыць дзясяткі найменаваньняў газэт, замежных рэпартэраў не кранаюць. (more…)

У Беларусі зьявіліся прыкметы рэформаў

Афіцыйныя СМІ больш не называюць прыватных гандляроў “вашывымі блохамі”. На тэлебачаньні гаворка вядзецца пра нежаданьне ўчорашніх “тарбэшнікаў” рэфармаваць і разьвіваць свой уласны бізнэс. Калгасы перасталі быць “сьвятарнай каровай” рэжыму. Адсталым гаспадаркам будзе адмоўлена ў датацыях. Савецкая сыстэма льготаў, што пакрывала сабою палову насельніцтва краіны, рэарганізуецца ў сыстэму адраснай падтрымкі. Дзяржаўныя чыноўнікі загаварылі пра дыскрымінацыю роднай мовы… (more…)

Катастрофа, якая заўсёды побач з табой

Вакол пабудовы АЭС у Беларусі разгортваецца барацьба. Адныя чыноўнікі заклікаюць узьвесьці атамную электрастанцыю як мага хутчэй, іншыя, наадварот, раяць не сьпяшацца. (more…)

Ці перажыве беларуская мова яшчэ адзін правапіс?

Гісторыя гэтай праблемы такая. Напачатку мінулага стагодзьдзя беларуская мова ня мела свайго правапіснага нарматыву. І тады рэдакцыя газэты “Наша Ніва” даручыла маладому навукоўцу Браніславу Тарашкевічу ўнармаваць правапіс. Тарашкевіч задачу выканаў, і ўся Беларусь пісала па-беларуску аднолькава да 1933 году. У 1933-м адбыўся раскол. Саўнаркам БССР правёў “моўную рэформу”, якая мела жорсткі рэпрэсіўны і русіфікатарскі характар. Ставілася задача “спрашчэньня” беларускага правапісу і “набліжэньня” яго да расейскага. У выніку большасьць вучоных-мовазнаўцаў была расстраляная ці сасланая ў ГУЛАГ, а саму беларускую мову сталі называць “грубай” (дзіва што, на пісьме больш не перадавалася мяккасьць жывых беларускіх гукаў). З гэтага часу ўсталяваліся два правапісы, якія сёньня называюць “тарашкевіцай” і “наркамаўкай”. Першым правапісам да ўзьяднаньня 1939 году пісала Заходняя Беларусь, пасьля – эміграцыя, а з 1980-х гадоў – практычна ўсе новыя выданьні дэмакратычнага кірунку. Другім — карысталася ўсё дзяржаўнае і афіцыйнае: улада, сыстэма адукацыі, СМІ і выдавецтвы.
(more…)

Яшчэ зусім нядаўна можна было не сумнявацца, што пераважная большасьць упэўнена адкажа на гэтае пытаньне – прэзыдэнт Лукашэнка. Газавы канфлікт з Расеяй на пачатку году, здавалася, толькі ўмацаваў гэтае меркаваньне. Тады канфлікт нагадваў, хутчэй, нейкае палітычнае шоў, дэманстрацыю мускулаў і магчымасьцяў з абодвух бакоў. Лукашэнка толькі ўмацаваў свой імідж барацьбіта за незалежнасьць краіны. (more…)

Ці ён быў ці яшчэ будзе?

Сёлета мы адзначаем 70-годзьдзе… 70-годзьдзе чаго? Сталінскае дыктатуры? Але Сталін дасягнуў найвышэйшай улады яшчэ на пачатку 1930-х, раней за Гітлера. Семдзесят гадоў ад славутага травеньскага працэсу “чырвоных камандармаў” — Тухачэўскага, Убарэвіча, Якіра?…Усіх іх расстралялі адразу пасьля “суду” як нямецкіх шпіёнаў, здраднікаў сацыялістычнай радзімы. Але гэта быў усяго толькі эпізод. (more…)

выпрацаваў Кангрэс дэмакратычных сіл

Сымбалічна, што этапны для беларускай апазыцыі Кангрэс дэмакратычных сілаў адбыўся ня перад нейкай палітычнай кампаніяй, а напярэдадні «мёртвага сэзону». Быццам палітыкі й насамрэч сабраліся ўвасабляць сваю «малую канстытуцыю» ды іншыя праграмныя дакумэнты на дачных градах ці на пясках Анталіі. (more…)

Грамадзтва

У студзені за камунальныя паслугі нам давядзецца плаціць на 9-10% больш, чым у сьнежні. І на 20-22% больш у параўнаньні са студзенем 2006 году. Паводле міністэрства жыльлёва-камунальнай гаспадаркі Беларусі, з 1-га студзеня тарыфы на газ і электрычнасьць узьнятыя на 20%, на цеплавую энэргію – на 12%. А яшчэ павысіліся кошты на тэхабслугоўваньне (25%), ваду і каналізацыю (12,7%), вываз сьмецьця (10%) і г.д.
(more…)